Baş Ağrısı

 

 

 

 

Baş ağrısı gebelikteki en sık şikayetlerden biridir. Gebelik boyunca olabilir ancak 1. ve 3. trimesterde daha sık olur.

Baş ağrısının Gebelikteki Nedeni

İlk trimesterdeki baş ağrısının sebebi kan hacmindeki artış nedeniyle. Daha sonra stres, duruş bozukluğu ve görmedeki bozulmaya bağlı olarak baş ağrısında artma olur.

Gebelikteki baş ağrısını sebepleri:

  • Kan hacmindeki artış
  • Stres
  • Duruş bozukluğu
  • Görme bozukluğu
  • Uykusuzluk
  • Kan şekeri düşüklüğü
  • Dehidratasyon (sıvı azalması)
  • Kafein yoksunluğu
  • Stres

Migreni olan bazı kadınlar gebelikte daha az migren ağrıları olurken bazı kadınlarda aynı veya daha fazla olabilmekte. Gebelikte migren ağrısı ilaçları kullanım için doktorunuza danışmanız gerekir.

3. trimesterdeki baş ağrısı daha çok duruş bozukluğu ve kilo artışı sonucunda fazla yük taşıma nedeniyle olan gerilmeye bağlı olmakta. Preeklampside de baş ağrısı olur.

Gebelikte Baş Ağrısından Korunma

Gebelikte baş ağrısından korunmanın en kolay yolları:

  • Duruşu düzeltme özelikle 3. trimesterde
  • Düzenli istirahat ve gevşeme
  • Egzersiz
  • Düzenli dengeli beslenme
  • Başa sıcak ve soğuk uygulama

Gebelikte baş ağrısını doğal yollarla gidermeye çalışmalıyız. Eğer devam ederse ağrı kesici kullanabiliriz. Ancak ağrı kesici olarak asetaminofen tercih etmeliyiz.

Baş ağrısı tedavisinde doğal yollar:

  • Sinüzite bağlı baş ağrısı varsa göz ve burun etrafına sıcak kompres uygulanmalı
  • Gerilme baş ağrısında ensemize soğuk kompres uygulanmalı
  • Kan şekeri seviyenizi düşürmemek için azar azar ve sık sık yenmeli
  • Boyun ve omuzlara masaj
  • Karanlık odada istirahat ve derin nefes alma
  • Sıcak duş veya banyo

Başın yan taraflarına, gözlere veya boynun arka taraflarına sıcak veya soğuk uygulama baş ağrısı tedavisi için iyidir.

Migren ağrısının oluşmaması için tetikleyicilerden uzak durulmalı:

  • Çikolata
  • Alkol
  • Yoğurt
  • Eski peynir
  • Fıstık
  • Dondurulmuş et
  • Ekşi krema

Baş Ağrısında Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalı?

  • İlaç kullanmadan önce
  • Geçmeyen baş ağrısı olduğunda
  • Baş ağrısı daha kötüye gidiyor ve daha fazla kalıcı oluyorsa
  • Daha önceki baş ağrılarından farklı olursa
  • Baş ağrısı ile birlikte bulanık görme, ani kilo artışı, üst karın bölgesinde ağrı ve elde ve yüzde ödem (şişme) olursa gebelik zehirlenmesi olabileceği için acilen doktorunuza başvurmalısınız.

Baş Dönmesi

Baş dönmesi veya bayılma hissi gebelikte normal bir şikayet. Çoğunlukla ilk trimesterde olup gebelik boyunca da devam edebilir.

Baş Dönmesinin Sebepleri

Esas neden hormonların yükselmesine bağlı damarlardaki genişlemenin olması. Damarlardaki genişleme bebeğe giden kan miktarını arttırır ancak toplar damarlara kanın geri dönüşü yavaşlar. Bunun sonucunda tansiyon düşmesi ve beyne giden kan miktarındaki azalma geçici olarak baş dönmesine neden olur.

Baş dönmesinin diğer bir sebebi ise kan şekeri seviyesindeki düşme. Gebelikten dolayı değişen metabolizma şeker seviyesinde düşmeye bunun sonucunda da baş dönmesine neden olur.

Anemi veya varisi olan kadınlarda baş dönmesi daha fazla olur.

2. trimesterde büyüyen uterus toplar damarlara bası yapar. Buna bağlı olarak kalbe dönen kan miktarında azalma, tansiyon düşmesi ve sonucunda baş dönmesi olur.

Gebeliğin sonunda sırt üstü yatınca yine toplardamarlara bası nedeniyle baş dönmesi olabilir.

Baş Dönmesini Engellemek İçin Çareler

  • Uzun süre oturmayın. Eğer oturmak zorundaysanız dolaşımı rahatlatmak için ayaklarınızı hareket ettirin
  • Uzun süre oturur veya yatar pozisyondaysanız yavaşça kalkın. Ani kalkış yapmayın
  • Düzenli yiyin. Yemek araları uzun olmamalı hata aralarda atıştırılmalı
  • Çok sıcak duş ve banyodan sakınınız
  • Sırtüstü veya sağa değil sol yana yatın
  • Rahat, bol kıyafetler tercih edin

Gebelikte Bayılma Hissedilirse

Gebelikte bayılma sık rastlanabileceği için dikkatli olmak gerekir. Uzun süre oturur veya yatar pozisyondaysanız ani kalkış yapmayın. Bu baş dönmesi ve bayılma için sık bir sebeptir.

Bayılma hissi geldiğinde:

  • Oturup yada uzanın ve ayaklarınızı kaldırın
  • Derin nefes alın
  • Dar kıyafetlerinizi gevşetin
  • Pencereleri yada havalandırmayı açın

Bayılma ile birlikte vajinal kanama ve/veya kasıkta ağrı olursa acilen doktorunuza görünün. Dış gebelik veya plasenta ayrılması (plasenta abruptia) olabilir.

Sürekli baş dönmesi veya baş dönmesi ile birlikte bulanık görme, baş ağrısı veya çarpıntı olursa yine acilen doktorunuzu arayın. Şiddetli anemi veya gebelikle birlikte başka bir hastalığınız olabilir.

Bacak Krampı

 

 

 

 

 

 

 

 

Çoğunlukla son 3 ayda görülür. Yaklaşık gebelin yarısında kas spazmı ve bacak krampları olur. Gebelikteki alınan kilolar ve değişen kan dolaşımı bacak kramplarının muhtemel nedenleridir

Bacak Krampı Tedavisi:

Bacak krampı olmasını engellemek ve tedavi etmek için:

  • Düzenli egzersiz özellikle bacak gerilme egzersizi
  • Yarım topuklu ayakkabı ve evde yarım topuklu terlik kullanma
  • Ayakları yukarı kaldırarak istirahat
  • Destekleyici çorap kullanımı
  • Bacaklara masaj
  • Bacaklara sıcak uygulama

Bacak krampları şiddetli ve uzun süreli oluyorsa ilaç tedavisi için doktorunuza başvurmalısınız.

Bulantı ve Kusma

 

 

 

 

 

 

 

 

Bulantı ve kusma gebeliğin ilk işaretlerinden bir olup genellikle 6. hafta civarlarında başlar. Günün herhangi bir saatinde olup genellikle 12. hafta civarında sona erer.

Bulantı kusmanın bebeğe herhangi bir zararı yoktur. Ancak ileri derecede bulantı ve kusma (hiperemezis gravidarum) olursa elektrolit dengesizliği ve yetersiz beslenmeye bağlı bebekte de problem olabilir.

Bulantı ve Kusmada Yapılacaklar

  • Azar azar yemeli
  • Sıvı alımı yemekten yarım saat önceye kadar ve yarım saat sonra olmalı
  • Sıvılar bir anda bir bardak değil yudum yudum alınmalı
  • Sabah uyanınca yataktan kalkmadan tuzlu kraker yemeli
  • Bulantı ve kusmayı arttıran yiyeceklerden sakınmalı
  • Yiyecek seçerken bu dönemde sadece bulantı ve kusma yapmayanları seçmeli
  • Gün işinde istirahat yapılmalı ve mümkünse uyumalı
  • Limon, limonata,zencefil ve karpuz bulantıya iyi gelir
  • Gün içinde tuzlu krakerler yemeli
  • Egzersiz

Bulantı ve Kusmada Yapılmayacaklar

  • Yemekten sonra uzanma
  • Öğünleri atlama
  • Baharatlı ve yağlı yeme

Hiperemezis Gravidarum

Şiddetli bulantı, kusma, kilo kaybı ve elektrolit kaybı ile karakterizedir. Hafif vakalar diyet, istirahat, antiasid ve bulantı ilaçları ile tedavi edilebilir olmasına rağmen şiddetli vakalar hastaneye yatırılmalı. Bozulan elektrolit dengesi serum verilerek düzeltilmesi gerekir.

Eğer:

Bulantı kusmadan dolayı hiçbir şey yiyip içemiyorsanız

Kusma ile birlikte ağrı ve ateş

Bulantı ve kusma 3 aydan sonrada devam ediyorsa mutlaka doktorunuza danışmalısınız.

Cilt Değişiklikleri

Gebe olduktan sonra cildinizde birçok değişiklik göreceksiniz. Yüzünüzde parlaklık, kızarıklık, karnınızda pembe kırmızı izler oluşabilir.

Gerilme İzleri (Gebelik İzleri)

Gebelerin % 90ında görülür. Gerilme izleri karında ve memede yukarıdan aşağıya doğru uzanan izler.

Egzersiz ve E vitamini ile alfahidroksi asid içeren losyonlar izleri önlemede faydalıdır. Eğer egzersiz ve kremde fayda etmiyorsa fazla sıkıntı yapmayın. Doğumdan sonra izler sönük çizgiler olarak kalır.

Gebelik Maskesi

Aynı zamanda kloazma olarak da bilinir. Yüzde koyu noktalar oluşur. Çoğunlukla alın ve yanaklarda olup yaklaşık gebelerin % 50 sinde görülür. Noktaların oluşma sebebi hormonlar nedeniyle pigmentlerdeki artış.

Gebelik maskesinin oluşmaması için kaliteli güneş kremleri ve yüzünüzü koruyan şapka kullanabilirsiniz. Cildiniz fazla hassassa bu önlemlere mutlaka dikkat etmeliyiz.

Gebelik Parlaklığı

Gebelikte kan hacmi %50 artar ve kan dolaşımı fazlalaşır. Bu kan dolaşımındaki artış yüzde parlaklık oluşturur. Ayrıca hormonlardaki artış nedeniyle vücuttaki yağ bezeleri daha fazla çalışması yüzde parlaklık oluşturur.

Yağlanma çok fazla olmadığı sürece herhangi bir şey yapmaya gerek yok. Ciltteki yağlanma rahatsızlık verirse krem kullanılabilir.

Gebelik ve Sivilce

Var olan sivilceniz cilt yağlanmasındaki artış nedeniyle gebelikte artabilir.

Cilt mutlaka düzenli temizlemeli. Başlangıçta kokusuz yüz sabunu kullanılmalı. Her gece ve sabah yüz temizlenir. Daha fazla yüzü yıkamak ciltte kuruluk yapabilir. Daha sonra kalan yağları uzaklaştırmak için sıkılaştırıcı krem kullanılabilir. Kesinlikle sivilce ilaçlarını gebelikte kullanılmamalı.

Gebelik ve Varis

Varisler genellikle bacakta genişlemiş, mavi mor damarlardır. Bunun nedeni artmış kan hacmi ve uterusun basısı nedeniyle bacaktan kan dönüşünün zor olması.

Varis olmasını azaltmak ve önlemek için:

  • Uzun süre ayakta kalma
  • Kan dönüşünü arttırmak için yürüyüş yap
  • Otururken mutlaka ayakları yukarı kaldır
  • Uzun süre oturma
  • Destekleyici çorap kullan
  • Yeterli C Vitamini al (damarları daha elastik ve sağlıklı yapar)
  • Her gün yarım saat bacaklarınız kafanızdan daha yukarıda olacak şekilde uzan
  • Çok fazla ağırlık kaldırmaktan sakının

Gebelikte Spider Nevüs

Küçük kırmızı kılcal damarların dışarı doğru çıkması ile oluşan görüntü. Kan dolaşımının artması nedeniyle oluşur. Çoğunlukla yüz, boyun, göğüsün ve kolların üst kısımlarında görülür. Hiçbir problem oluşturmaz ve çoğunlukla doğum sonrası kaybolur.

C Vitaminini fazlalaştırmanız gerekir. Çoğunlukla kalıtsaldır ve herhangi bir şey yapmaya gerek olmaz.

Gebelikte Karında Kuruluk ve Kaşıntı

Karnınız büyürken cildiniz gerilir ve sıkılaşır. Bunun sonucunda karın cildinde kuruluk ve kaşıntı olur. Gebeliğin sonuna doğru şiddetli kaşıntı ile birlikte bulantı, kusma, iştah kaybı, yorgunluk ve sarılık görülürse acilen doktorunuzu aramalısınız. Bu şikayetler kolestaz (karaciğer fonksiyonlarında bozulma) nedeniyle olur ve gebelik kolestazı olarak bilinir. Kolestaz yaklaşık 50 gebede bir görülür ve doğum sonrası kaybolur.

Eğer kaşıntı daha sık, kol ve bacaklara yayılmışsa kaşıntılı ürtikeryal papül ve plak (pruritic urticerial papule and plague) olur. Yaklaşık 150 gebede bir olur ve ciltten kabarık lezyonlar doğumdan sonra kaybolur.

Karın cildindeki kaşıntı için cildi nemli tutmak gerekir. Çok sık duş alınmamalı ve nemlendirici krem kullanılmalı. Kolestaz mutlaka doktorunuz tarafından ilaçla tedavi edilmeli.Kolestaz anne ve bebek için hayati sorunlar oluşturabilir. Papül ve plaklar krem ve ilaçlarla tedavi edilebilir.

Gebelikte Linea Nigra

Göbekten pubis kemiğine doğru oluşan koyu çizgileşme. Bu çizgi her zaman orada vardır fakat açık renkli olduğu için dikkat edilmez. Gebelikte hormonların etkisi ile koyulaşır. Genellikle 4-5. aylarda ortaya çıkar.

Bunun için yapacak hiçbir şey yoktur. Gebelik sonrası söner.

Gebelikte Deri Çıkıntısı (Skin Tag)

Genellikle kol ve meme altında olan çok küçük deri katlantıları. Gebelik sonrası genellikle kaybolur. Kaybolmazsa tedavisi sorun oluşturmaz.

Gebelikte Çil, Ben Ve Farklı Cilt Bölgelerinin Koyulaşması

Hormonların artması ciltte koyulaşmaya neden olur. Çil, ben, meme ucu ve labia gibi koyu pigmentli yerler daha da koyulaşır.

Koyulaşmayı engelleyecek hiçbir şey yok. Çil ve benlerdeki koyulaşma bazen farklı bir sebepten olabilir. Mutlaka farklılaşmayı doktorunuza göstermelisiniz.

Diş Eti Ödemi

Ödemli diş eti hassas ve kanamaya meyilli olup gebelikte sık rastlanılır. Hafif enfeksiyon diş eti ödemiyle birlikte olursa gingivit denir. Gebelik gingivitinde hormonal değişiklikler nedeniyle kan akımının artmasına bağlı olarak diş etleri daha duyarlı, hassas ve ödemli olması nedeniyle olur. Diş eti kanaması sık görülür.

Hormonal değişiklikler vücudun bakteriye karşı normal reaksiyonunu da değiştirmekte ve periodontal enfeksiyona neden olmakta. Böylece kolayca plak oluşmakta ve gebelik gingivitinin şiddeti artmakta.

Diş Eti Ödemi İçin Ne Yapmalı?

Gebelikte iyi diş bakımı önemli. Günde en az 2 kez fırçalamalı ve bir kez diş ipi kullanılmalı. Diş fırçası diş etinde hassasiyet oluşturmamak için yumuşak olmalı. Diş hekimine periyodik muayene gidilmeli ve temizlik yaptırılmalı.

Gingivit kontrol altına alınmazsa periodontit gelişir. Gebelikte oluşan periodontit erken doğum ihtimalini arttırır. Ağız hijyenine dikkat düzenli diş muayenesi problemleri ortadan kaldırmaya yeter.

Diş Eti Ödemi ve Ağız Hijyeninde Dikkat Edilecek Konular

  • Gebelikte en az bir kez diş muayenesi olun
  • Günlük tuzlu su ile gargara (1 fincana 1 çay kaşığı tuz)
  • Günde en az 2 kez yumuşak fırça ile fırçala
  • Sağlıklı beslenme

Gebelik sonrası dişetleri genellikle eski hallerine döner. Kanama ve hassasiyet azalır. Eğer azalmazsa hemen diş hekimine başvurulmalı.

Dış Görünüm (Fiziksel Değişim)

 

 

 

 

 

 

 

 

Gebelikten önce vücudunuzu sevmeniz gebelikte oluşacak fiziksel ve duygusal değişikliklere uyum sağlamanıza yardımcı olur. Gebelikte vücudunuzu algılamanız nasıl göründüğünüze değil sizin nasıl hissettiğinize bağlıdır. Bu en önemli şeydir. Çünkü vücudunuzdaki fiziksel değişiklikleri kontrol etme şansınız yok. Bu değişikliklerin neden olduğunu bilmek vücudumuzdaki değişiklikleri anlamamıza yardımcı olacaktır.

Gebe olunca vücudunuzu sevin. Vücudunuzdaki değişiklikler bebeğiniz için gerekli olan değişiklikler olduğunu bilerek mutlu olmalısınız.

Vücudunuz Bebeğiniz İçin Ne Yapıyor?

Yumurta döllenip rahim içine yerleştikten (implantasyon) sonra bebeğinizin hayat destek sistemini oluşturan plasenta, kordon ve amniyotik kese oluşur. Plasenta sağlıklı bir gebe ve bebek oluşması için gerekli hormonları üretmeye başlar. Bu hormonlar memenizdeki süt vermek için gerekli değişiklikleri yaptığı gibi vücuttaki birçok değişiklikten de sorumludur.

Kan hacminiz artarak plasentayı destekler.

Metabolizmanız hızlanır. Daha fazla yeme ihtiyacı oluşur.

Uterus büyür. Amniyotik kese amniyotik sıvı ile dolar. Amniyotik sıvı bebeğinizi korur.

Doğum Sonrası

Doğum sonrası vücudunuz eski halini almak için kendini ayarlar. Bunun için vücudun zamana ihtiyacı vardır. Uterus 6 hafta içinde eski haline gelir ve beliniz incelir.

Egzersizde vücudunuzun eski haline dönmesine yardımcı olacaktır.

Gebelikte Kilo Alımı 2 Kişilik Yeme

 

 

 

 

 

 

 

 

Gebelikte Kilo Alımı

Gebelikte sağlıklı kilo alımı gebelik şekeri ( gestasyonel diyabet), gebelik zehirlenmesi (preeklampsi) ve sezaryen gibi komplikasyonlardan sakınmamıza yardımcı olacaktır. Kilo alımı ve sağlıklı beslenme önemlidir.

Gebelikte Kilo Alımı Niçin Önemli?

Gebelik boyunca yeterli kilo alımı büyüyen bebeğin gelişimi ve doğum sonrası beslenmesi için gereklidir.

Gebelikte kilo alımı bebeğin büyümesi için gereklidir. Belirli bir hızda kilo alımı varis, hemoroit (basur), sırt ağrısı, yorgunluk, hazımsızlık, karında çatlak ve nefes yetmezliği gibi bulguların olma şansını azaltmaktadır.

Gebelikte Ne Kadar Kilo Alınmalı?

Kilo Alımı: Gebelik öncesi

Normal kilolu gebe ( BMI 18,5-24.9 arası) : Önerilen kilo alımı 11-14 kg arası
Az kilolu gebe ( BMI 18,5 altı) : Önerilen kilo alımı 12.5-18 kg arası
Fazla kilolu gebe ( BMI 25-29 arası) : Önerilen kilo alımı 7-11 kg arası
Obez gebe ( BMI 29 üstü) : Önerilen kilo alımı 5-9 kg arası

Not: BMI (Vücut Kitle İndeksi)

Sağlıklı yiyecekler gebelikte yeterli kilo almamızı sağlayacaktır. Gereksiz fazla yağlı yiyecekler kolayca fazla kilo alınmasına neden olur.

Alınan Fazla Kilolar Nereye Gider?

BMI’i normal bir gebenin aldığı kiloların dağılımı yaklaşık olarak:

  • Bebek: 3400 gr
  • Plasenta: 700gr
  • Vücut sıvısında artış: 1800 gr
  • Rahim ağırlığında artış: 900 gr
  • Meme dokusunda artış: 900 gr
  • Kan hacminde artış: 1800gr
  • Annede yağ, protein ve besinde artış: 3100 gr
  • Amniyotik sıvıda artış: 900gr

Toplam: 13 500 gr

Gebelikte Kilo Alımı Nasıl Olmalı?

Gebelik boyunca kilo alımı başlangıç kilosuna göre değişmesine rağmen normal kilolu bir kadında ortalama kilo alımı:

İlk Trimester (ilk 3 ay) : 500 gr ile 2 kg arası
İkinci Trimester (2. 3 ay) : haftada 400- 800 gr
Üçüncü Trimester (son 3 ay) : haftada 400- 800 gr

Gebelik boyunca haftalık kilo alımı standart olması bebeğin daha sağlıklı büyümesi için faydalı olur. Ani kilo alışları veya kaybedişleri önemli olabileceği için acilen doktorunuzla görüşmeniz gerekir.

İkiz Gebelikte Kilo Alım Nasıl Olmalı?

Eğer gebeliğiniz ikiz ise kilo alımı biraz daha fazla olacaktır. Ancak normal almanız gereken kilonun 2 katı olmayacaktır.

Gebeliğe Başlangıç Ağırlığımın Düşük Olması Bebeğe Zarar Verir mi?

Bulantı ve kusmadan dolayı gebeliğin başlangıcında çoğu gebede kilo kaybı olabilmektedir. Bu dönemde bebeğin çok fazla besine ihtiyacı yoktur. Daha sonraki dönemde yeterli kilo alımı olmazsa bebeğin yetersiz beslenmesine bağlı düşük doğum ağırlığı ve erken doğum gibi komplikasyonlar olabilir.

Bebeğin gelişimi için gerekli vitamin ve mineraller içeren beslenme planı yapılmalıdır.

Zayıf kadınların gebelik sırasında yeterli besin alabilmeleri için:

  • Her sabah mutlaka kahvaltı yapmalı
  • Yemekler arasında yoğurt, kurutulmuş meyveler, kalsiyum ve minareler almalı
  • Her öğünde normalden daha fazla yemeye gayret gösterilmeli
  • Yüksek oranda C vitamini ve karoten içeren taze sıkılmış portakal, greyfurt suları, havuç suyu, kavun ve kaysı nektarı içilmeli
  • Abur cubur yemekten kaçınılmalı
  • Gerekli vitamin desteği yapılmalı

Fazla Kilo Almak Zararlımı?

Gebelikte fazla kilo alımında ortaya çıkabilecek muhtemel problemler:

  • Gestasyonel diyabet
  • Sırt ağrısı
  • Bacak ağrısı
  • Fazla yorgunluk
  • Varislerde artış
  • Sezaryen olasılığında artış
  • Tansiyonda artış

Obez Olmak Gebeliğimi Nasıl Etkiler?

Birçok fazla kilolu gebe sağlıklı hamilelikleri ve sonunda normal doğumları olabilmektedir. Ancak fazla kilo almanın potansiyel riskleri olabilmektedir. Obez gebe kadınlarda:

  • Gestasyonel diyabet ve hipertansiyonda artış olur
  • Takiplerde bebeğin kalp sesini duymakta ölçümlerini yapmakta zorluk olabilir
  • Normal doğum olasılığında azalma olur

Gebelik takibinin düzenli ve gerekli testlerin zamanında yapılması ile bu komplikasyonları azalacaktır. Kilo alımına ve test sonuçlarına göre beslenme programı oluşturulur.

Bebeğimizin ve gebeliğimizin daha sağlıklı olabilmesi için:

  • Alkol ve sigaradan sakınmalı
  • Çok fazla kilo almamaya gayret göstermeli
  • Yemeklerde seçici davranarak vitamin, mineral ve protein içeren besinlere ağırlık verilmeli

Hemoroit (Basur)

Hemoroit rektumdaki venlerde oluşan varisler olup çoğunlukla ağrılıdır. Maalesef gebelikte sık olup çoğunlukla 3. trimesterde görülür.

Hemoroit kabızlıkla ilgili. Kabızlıkla birlikte rektumdaki basınç artışı hemoroit oluşumundaki temel nedendir. Uzun süre ayakta kalma hemoroit oluşumunu arttırır.

Gebelikte Hemoroitten Korunma

En iyi korunma kabız olmamaktır. Tuvaletinizi yaparken ıkınılmayacak. Kabızlıktan korunmak için:

  • Çok lifli yiyecekler yemeli
  • Sıvı tüketimi arttırılmalı
  • Erik hoşafı içilmeli
  • Tuvalete gitmek ertelenmemeli
  • Bol miktarda sebze ve meyve yemeli

Gebelikte Hemoroit Tedavisi

Hemoroit oluşmasını engellemek için:

  • Sıcak oturma banyosu
  • Uzun süre oturmaktan kaçının

Eğer hemoroit geçmezse ilaç kullanmak gerekir. Hemoroit tedavisinde ilaç kullanımı için mutlaka doktorunuza danışmalısınız.

Kabızlık

Gebelerin yaklaşık %50 sinde kabızlık olur. Genel olarak endişe, anksiyete, azalmış egzersiz ve yemeklerde lifli yiyeceklerin azalması kabızlığa neden olur. Gebelikte kabızlık hormon seviyesindeki yükselmesiyle barsak hareketinde yavaşlama ve uterusun bağırsaklara baskısı ile olur.

Bazen demir ilaçları kabızlığa neden olabilir. İlacı bırakınca kabızlık geçerse başka demir ilacı kullanmak gerekir.

Gebelikte Kabız Olmamak İçin Ne Yapılmalı?

Kabızlıktan korunma ve tedavi için aynı şeyleri yapmak gerekir:

  • Lifli Yiyecekler: Sebze, meyve, mısır, tahıllar, erik ve kepek ile her gün 25-30 gr lifli yiyecek yemeli
  • Sıvı Tüketimi: Fazla sıvı tüketimi önemli. Her gün en az 3 lt sıvı tüketilmeli. Fazla sıvı ve lifli yiyecekler barsak hareketini hızlandırarak kabızlığı engeller.
  • Egzersiz: Hareketsizlik kabızlığa davetiye çıkarır. Yürüme, yüzme ve egzersiz barsak hareketlerini hızlandırır.
  • İlaçlar:Barsak içeriğini yumuşatan ve hareketini arttıran ilaçlar kullanılabilir. Emilmeyen ve bitki ekstresi olanlar tercih edilmeli.
  • Demir Kullanımı Azaltılmalı: Eğer demir tedavisi kabızlığı arttırıyorsa başka demir ilacı kullanılmalı veya doz azaltılmalı.

Laksatif ilaçlar rahim kasılmalarına ve dehidratasyona neden oldukları için gebelikte kullanılmamalı. Mineral yağları ise besin emilimini bozdukları için kullanılmamalı.

Memede Değişiklikler

Gebeliğin başından itibaren memede değişiklikler başlar. Doğumla birlikte meme gelişimi tamamlanmış olur.

Gebelikte Meme Değişiklikleri

  • Büyüme ve genişleme
  • Hassasiyette artış ve duyarlılık
  • Meme ucu ve areola bölgesinde koyulaşma
  • Damarlaşmada artış ve renginin koyulaşması
  • Meme ucu dışarı doğru döner, areola ile birlikte büyür
  • Areola bölgesinde küçük bezler büyür

Memedeki büyüme bazı gebelerce heyecanla karşılanır. Ancak gebelik öncesi memesi büyük olan gebeler ise bu durumdan rahatsız olur. Büyük memeden rahatsızlık olursa destekleyici, şeritleri daha geniş, omuz askısı daha geniş sutyen kullanmak ve gece uykuda da kullanmak gerekir.

Daha hassas ve duyarlı memeler hormonların etkisi ile süt vermeye hazır hale gelirken olur. Süt bezlerindeki ve kanallarındaki büyüme hassasiyet ve duyarlılığın sebebidir.

Klostrum

Süt gelmeden önce meme ucundan gelen tatlı, sulu bir sıvıdır. 2. trimesterden itibaren klostrum gelebilir. Klostrum başlangıçta kalın ve sarımsı iken doğum yaklaştıkça soluk renkli veya renksiz olabilir. Memeye baskı yapılan her anda klostrum salgılanabilir. Klostrum gelince panik olmaya gerek yok.

Mide Ekşimesi

Gebelikte Mide Ekşimesi Nedenleri

Mide ekşimesi gebelikte sık rastlanılan bir şikayettir.Mide ekşimesi midenin yemek içeriği tersine yemek borusuna kaçınca oluşur. Gebelikte artan progestron midenin boşalmasını yavaşlatır ve yemek borusu ile mide geçişini gevşetir. Bunun sonucunda mide içeriği yemek borusuna kaçar. Yemek borusuna kaçan mide içeriği burada iritasyon yapar.

Mide ekşimesi ve hazımsızlık uterusun mideye baskısı nedeniyle 3. trimesterde daha sık görülür

. Gebelikte Mide Ekşimesi Tedavisi

Korunma en iyi tedavidir

  • Öğünleri ikiye bölerek az az ve sık sık yemeli
  • Yemekten sonra 30-60 dakika uzanmamalı
  • Baharatlı ve yağlı yiyeceklerden uzak durulmalı
  • Tuzlu yiyecekler, yoğurt yenmeli
  • Süt içine bir kaşık bal konarak içilmeli

Mide ekşimesi geçmiyorsa doktorunuzun önerisiyle ilaç kullanabilirsiniz.

Migren

 

 

 

 

 

 

 

Migren ağrısının stres ve gerilme baş ağrısından farklıdır. Migren beyin damarlarının genişlemesi nedeniyle oluşan vasküler (damarsal) bir başarısıdır.

Migren ağrısı gebelikte piyango gibidir. Migren gebelikte artabilir, azalabilir veya eskisi gibi kalabilir. Migren künt olarak başlayıp şakaklarda zonklayıcı tarzda olan bir ağrıdır. Işık çakmaları , görme bozuklukları ağrıya eşlik edebilir.

Migren Gebelikte Tehlikelimi?

Gebelikteki baş ağrısının tek tehlikesi başka bir hastalık nedeniyle olması. Eğer ağrı ile birlikte:

  • Ateş varsa
  • Birkaç saatten fazla sürüp sık tekrarlıyorsa
  • Görme problemi varsa

acilen doktorunuza haber vermelisiniz.

Gebe Migren Tedavisi İçin Ne Yapmalı?

Tetikleyiciler:

Migreni olan gebe her gün yaptığı şeyleri kaydederek migrenini tetikleyen sebebi öğrenmeli;

  • stres
  • çikolata
  • peynir
  • kahve
  • hava
  • hormonlar
  • Tetikleyiciler herkes için farklı olabilir.

    Sık başvurulan yöntemler:

  • başa soğuk uygulama
  • soğuk duş
  • uyku
  • egzersiz
  • rahatlama yöntemleri (yoga, meditasyon)
  • İlaçlar: İlk tercih edilecek ilaç asetaminofen. Yetersiz olduğu durumlarda ilaç tedavisini doktorunuzla birlikte ayarlanmalı.

    Ödem (Şişlik)

     

     

     

     

     

     

     

     

    Gebelikte bebeğin ihtiyaçları için kan hacmi ve vücut sıvılarında % 50 den fazla artış olur. El,yüz, bacak, ayak bileği ve ayakta ödem gebelikte olağan bir şeydir. Sıvı artışı vücudu yumuşatır ve bebek gelişirken vücudun genişlemesine olanak sağlar.

    Gebelikte Ödem Oluşumu

    Gebelikte ödem her an olabilmesine rağmen genellikle 5. ayda başlar ve sonrasında fazlalaşır.

    Ödemi Etkileyen Sebepler

    • Yaz sıcakları
    • Uzun süre ayakta kalma
    • Potasyumdan fakir diyet
    • Yüksek oranda kafein tüketimi
    • Yüksek oranda sodyum (tuz) alımı

    Yavaş gelişen ödem gebelikte normal olmasına rağmen yüzde ve ellerde ani gelişen ödem preeklampsi işareti olabilir. Bu durumda doktora mutlaka haber verilmeli.

    Ödem Tedavisi

    Potasyumdan yüksek muz tüketmek ve kafeinden uzak durmak ödemi azaltır.

    Diğer önlemler:

    • Uzun süre ayakta kalma
    • Sıcak havalarda dışarıda fazla kalma
    • İstirahat halinde ayaklarınızı yukarıda tut
    • Rahat ayakkabılar kullanın, çok yükse topuk olmasın
    • Yüzün ve istirahat edin
    • Ödem olan bölgelere soğuk kompres
    • Tuz alımını kısıtla

    Round Ligament Ağrısı

     

     

    Round ligament ağrısı çoğunlukla 2. trimesterde gözlenir. Karın, kalça etrafında ve kasık bölgesinde vuluvanın dış kısımlarında keskin ağrılar olur.

    Round Ligament Ağrısı Nedeni

    Round ligament uterusa her iki yanından bağlanıp kasığa uzanarak destekleyen bir ligamenttir. Bu ligamentlerde aynı kaslar gibi kasılıp gevşeyebilir ancak bu kasılıp gevşeme kaslar kadar hızlı olmayıp yavaştır. Ani hareketler (ani kalkış, sağa sola dönme, gülme, öksürme) bu ligamentleri gererek kasılmalarına neden olur. Bu ani kasılmalar ağrıya neden olur ve birkaç saniye sürer. Bazı gebeler bu ağrıyı bıçak saplanır gibi tarif eder.

    Round Ligament Ağrısı Olunca Ne Yapmalı

    Dinlenme en iyi tedavidir. Bulunduğunuz pozisyonu yavaşça değiştirmek gerilmeyi azaltacağı için ağrının geçmesine yardımcı olur. Hapşırma, öksürme veya gülmeden hemen önce hafifçe eğilip bacaklarınızı kendinize çekebilirseniz ligamentin daha az gerilmesini sağlar ve daha az ağrı hissedersiniz.

    Eğer devam ederse ağrı için alabileceğiniz en iyi pozisyon diz çöküp kalçanızı havaya başınızı aşağıya eğmenizdir.

    Dinlenme sonrası ağrı hala 5-10 dakikadan daha fazla şiddetli olarak devam ediyorsa doktorunuza haber vermelisiniz.

    Ağrı ile birlikte vajinal kanama, kramp, ateş, bulantı ve kusma eşlik ediyorsa yine doktorunuza haber vermelisiniz.

    Sırt Ağrısı

    Sırt ağrısı gebelikte sık rastlanılan ve çoğu gebede belli bir dereceye kadar gözlenen bir rahatsızlık. Çoğunlukla gebeliğin sonlarına doğru bebeğin kilosu arttığında olur. Sırt ağrısı günlük hayatınızı etkiler.

    Gebelikte sırt ağrısı oranı %50-70 arasında

    Gebelikte Sırt Ağrısı Nedenleri

    Bazı gebelerde sırt ağrısı gebeliğin başlangıcı ile birlikte başlar. Gebelikteki sırt ağrısı nedenleri:

    • Hormonlardaki Artış: Doğum yaklaştıkça ”relaksin” hormonu yükselerek kasık bölgesindeki eklemleri ve bağları gevşeterek doğuma hazırlık yapar. Aynı anda relaksin nedeniyle bel bölgesinde oluşan gevşeme sırt ağrısına neden olur.
    • Ağırlık Merkezi Değişimi: Bebek ve uterus büyüdükçe ağırlık merkezi öne doğru kayacağı için bel bölgesindeki kasların kasılma ve tonusları değişir.
    • Kilo Artışı: Ağırlık artışı bel için fazladan kuvvet harcamayı gerektirir.
    • Duruş: Uzun süre ayakta kalma, kötü duruş şekilleri ağrıyı tetikleyebilir.
    • Stres: Vücut direnci düşüşü ağrı sebebi olur.

    Gebelikte Sırt Ağrısı Nasıl Azaltılır?

    Sırt ağrısı tamamen kaybolmaz ancak sıklığı ve şiddeti azaltılabilir:

    • Sırt ve karın kaslarını güçlendiren egzersiz
    • Eğilerek değil çömelerek yerden bir şeyler alma
    • Sırt üstü yatmayıp sol yana yatma, sırt ve bacak arasına yastık desteği
    • Beli destekleyici kıyafet giyme
    • İstirahat etme ve otururken ayakları kaldırma
    • Düz ayakkabı yerine yarım topuklu ayakkabı ve evde yarım topuklu terlik kullanma

    Gebelikte Sırt Ağrısı Nasıl Tedavi Edilir?

    Gebelikteki sırt ağrılarını azaltmaya ek olarak yapılabilecekler:

    • Soğuk ve sıcak uygulama
    • Destekleyici aletler kullanma
    • İlaçlar (doktorunuzun önereceği)
    • Masaj ve fizik tedavi

    Şiddetli bel ağrısı, ani oluşan şiddetli bel ağrısı,düzenli bel ağrıları ve daha öncekilerden farklı bel ağrısı doğum eylemi habercisi olabilir. Şiddetli bel ağrısı ayrıca gebeliğe bağlı osteoporoz, vertebral osteoartrit (kemik iltihabı ) ve septik artrit ( eklem enfeksiyonu) nedeniylede olabilir.

    Saç Kaybı

    Yaklaşık saçların %90 ı büyüme halinde % 10 u ise dinlenme safhasında olur. Her 2-3 ayda bir dinlenen saçlar dökülür yerine yeni saç folikülleri büyür. Gebelik başladığından itibaren 1-5 ay arasında fazla saç dökülmesi olur. Bu % 40-50 kadar gebede görülür ve gebelikten sonra normale döner. Gebelikle ilgili saç dökülmesi en çok doğumdan sonra 3. aya kadar olur. Saçların tekrara eski halini alması 6-12 ay kadar sürer.

    Gebelikte Anormal Saç Dökülmesi

    Gebelikte normalden daha fazla saç dinlenme safhasına geçer ve saç dökülmesi gözlenir. Eğer daha da fazla dökülme veya bölgesel dökülme olursa mutlaka doktorunuza başvurmalısınız. En önemli sebep vitamin ve mineral eksikliği.

    Gebelikte ve Doğum Sonrası Saçınız İçin Öneriler

    Daha sağlıklı saçlar için ve saç kaybını azaltmak için yapılması gerekenler:

      • Hormon düzeylerinizi ölçtürüp problem varsa tedbir alın
      • At kuyruğu, saç örgüsü ve sıkı saç maşası saçı çektiği için yapılmamalı
      • Flavanoid ve antioksidan içeren taze sebze ve meyve yenmeli
      • Saç ıslak olduğunda kırılgandır; dikkat etmek gerekir
      • Diyette bulunması gereken besinler

        • B Vitamin kompleksi
        • Biotin
        • C vitamini
        • E vitamini
        • Çinko

    Siyatik Sinir Ağrısı

    Siyatik sinir bacağın duyu ve motor fonksiyonlarını düzenleyen vücuttaki en büyük sinirdir. Siyatik sinir baldırın arka tarafı, bacağın alt tarafı ve ayağın tabanının duyusundan sorumludur. Siyatik sinir ağrısı bacak boyunca olan şiddetli bir ağrıdır.

    Siyatik Sinir Ağrısı Nedeni

    Siyatik siniri uterusun altından geçerek bacağa ulaşır. Uterus büyüdükçe oluşan bası siyatik sinir ağrısına neden olabilir.

    Gebelikte Siyatik Sinir Ağrısı Oluca Ne Yapmalı?

    En kolay çare ağrının olduğu tarafın tersine yatmak. Böylece sinir üzerine basıyı azaltmış oluruz. Ağır eşyalar kaldırmamalı ve uzun süre ayakta kalınmamalı. Otururken ayaklarımızı yukarı kaldırmalı. Yüzme ağrı için rahatlatıcı olur.

    Ağrıyan bölgeye sıcak ve soğuk uygulama yapılabilir. Ağrı kesici olarak asetaminofen kullanılabilir.

    Sürekli ve şiddeti artan ağrıda doktorunuzu aramanız gerekir.

    Uykusuzluk

     

     

     

     

     

     

    Gebelikte Uykusuzluk Nedenleri

    Uykusuzluk gebelikte birçok nedenden dolayı olabilir. Gebelikte %70-80 görülür. Sebep ne olursa olsun uykusuzluk bebek için sakıncalı.

    • Karın büyümesi
    • Sırt ağrısı
    • Mide ekşimesi
    • Gece sık sık tuvalete kalkma
    • Anksiyete
    • Doğum beklentisi
    • Sık rüya görme
    • Hormonal değişiklikler

    Gebelikte Uykusuzluğun Üstesinden Nasıl Gelinir?

    • Yeni bir uyku pozisyonu denenmeli
    • Yatmadan önce sıcak banyo ve masaj
    • Yatak ve oda sıcaklığı rahat bir uyku için uygun olmalı
    • Uykunuz gelmiyorsa hafif bir yemek yenilebilir, kitap okunabilir ve tv seyredilebilir.
    • Gün içinde egzersiz
    • Gündüz uyuma imkanız varsa uyuyun.

    İleri derece uykusuzluk olduğunda sakinleştirici almanız gerekirse mutlaka doktorunuza danışın.

    Uyku Pozisyonu

     

     

     

     

     

     

     

     

    Gebeyken yatmaya gittiğinizde rahat bir şekilde uyumak için uzun süre dönüp durduğunuz çok olur. Daha önceden alışık olduğunuz uyku pozisyonu artık işe yaramıyor olabilir.

    Gebe olduğunuzda vücutta bazı değişiklikler olur.

    Normal Uyku Halinizi Bozan Sebepler

    • Karın hacminin artması
    • Sırt ağrısı
    • Mide Yanması
    • Nefes darlığı
    • Uykusuzluk

    Gebelikte En İyi Uyku Pozisyonu:

    Gebelikteki en iyi uyku pozisyonu sol yana yatmaktır. Sol yana yatma plasenta ve bebeğe daha fazla kan ve besin ulaşması için en ideal yatma şeklidir. Bacaklarınızı ve ayaklarınızı karnınıza çekerseniz ve arasına yastık koyarsanız daha rahat edersiniz.

    • Sırt ağrısı varsa sol yana yatarken ayrıca karın altına yastık konmalı
    • Mide yanması varsa kafa daha yüksekte yatılmalı
    • Gebeliğin sonunda nefes darlığı varsa yine kafa daha yüksekte yatılmalı

    Hangi Uyku Pozisyonlarında Yatılmamalı?

    • Sırtüstü Yatmak: Bu pozisyondaki problemler sırt ağrısı, solunum sıkıntısı, sindirim sistemi problemleri, kan basıncı düşmesi. Bu problemlerin sebebi uterusun büyük damarlar (inferior vena kava) üzerine baskısı.
    • Yüzüstü Uyumak: Gebeliğin ilerleyen haftalarında karındaki büyüme yüzüstü yatmanıza engel olacaktır.

    Vajinal Akıntı

    Normal Vajinal Akıntı (Lökore)

    Gebelikteki normal lökore ince, beyaz, sütümsü ve hafif kokulu olur. Lökore normal olup endişelenilmemeli.

    Gebelikte yapılmayacaklar:

    • Tampon kullanımı (vajende yeni bakterilere olanak sağlar)
    • Vajinal duş (vajenin normal florasını bozar ve vajinal enfeksiyona yol açar)
    • Vajinal enfeksiyon olduğunu düşünerek kendi kendine tedavi

    Gebelikte yapılacaklar:

    • Daha rahat hissedeceksen günlük ped kullan
    • Her hangi bir değişiklikte doktorunuzu bilgilendi.

    Anormal Vajinal Akıntı

    Eğer vajinal akıntı yeşil veya sarımsı, kokulu ve/veya kızarıklık veya kaşıntı ile birlikteyse vajinal enfeksiyon vardır. Gebelikteki en sık vajinal enfeksiyon mantar (kandidiyazis) enfeksiyonudur. Vajinal akıntının tedavisini doktorunuzun yapması gerekir.

    Anahtar Kelimeler